Τζαζ στο ποτάμι: η ιστορία

Δύο πράγματα που ξεκίνησαν σε μία πόλη

Η τζαζ γεννήθηκε στη Νέα Ορλεάνη, στις αφροαμερικανικές κοινότητες, μεταξύ των τελών του 1800 και των αρχών του 1900. Το ποταμόπλοιο με τροχό του Μισισιπή, στην αμερικανική του μορφή, ξεκίνησε επίσης εδώ: το πρώτο στο ποτάμι άρχισε να λειτουργεί από τη Νέα Ορλεάνη το 1812. Οι δύο κόσμοι συναντήθηκαν στο νερό μέσα σε λίγες γενιές, και η βραδινή κρουαζιέρα βρίσκεται ακριβώς εκεί όπου τέμνονται. Μια βραδιά ζωντανής τζαζ σε ένα ποταμόπλοιο με τροχό στηρίζεται επομένως σε πραγματική ιστορία, και ο υπόλοιπος οδηγός ακολουθεί αυτή την ιστορία από τα σκάφη έως την εξέδρα της μπάντας και μετά πίσω στο κατάστρωμα που μπορείτε να επιβιβαστείτε απόψε. Διαβάστε τις ενότητες με τη σειρά: πρώτα τα σκάφη, μετά οι μπάντες, και τέλος η βραδιά που μπορείτε πραγματικά να κλείσετε.

Πώς το ατμόπλοιο έφτασε στο ποτάμι

Το Clermont του Robert Fulton, πιθανώς η πρώτη εμπορική επιτυχία, τέθηκε σε λειτουργία μεταξύ Νέας Υόρκης και Albany το 1807. Το 1811 μια σειρά ποταμόπλοιων αναχώρησε από το Pittsburgh για τη Νέα Ορλεάνη μέσω του Ohio και του Μισισιπή, και το 1812 το πρώτο ποταμόπλοιο με τροχό του Μισισιπή άρχισε να δραστηριοποιείται από την πόλη. Μέχρι το 1814 ο καπετάνιος Henry Shreve είχε αναπτύξει ένα ατμόπλοιο κατάλληλο για τις τοπικές συνθήκες, και ο όρος καθιερώθηκε για τα σκάφη στο σύστημα του Μισισιπή. Οι προσεγγίσεις στη Νέα Ορλεάνη αυξήθηκαν από 21 το 1814 σε 191 το 1819 και σε πάνω από 1.200 το 1833, μέτρο του πόσο γρήγορα άλλαξε το ποτάμι. Τα ατμόπλοια έγιναν προτιμώμενος τρόπος ταξιδιού στις αρχές του 1800 επειδή ήταν ταχύτερα και πιο άνετα από τη χερσαία μετακίνηση με άλογο, άμαξα ή πεζή.

Το sternwheeler εξηγείται

Ένα sternwheeler φέρει έναν τροχό με πτερύγια στο πίσω μέρος. Ο τροχός είναι ένας μεγάλος χαλύβδινος σκελετός εφοδιασμένος με κανονικά τοποθετημένα πτερύγια, και περίπου το χαμηλότερο τέταρτό του περιστρέφεται κάτω από το νερό. Τα πρώτα sternwheelers εφευρέθηκαν στην Ευρώπη, αλλά είχαν τη μεγαλύτερη χρήση στη Βόρεια Αμερική, ειδικά στον Μισισιπή, και ένα σκάφος που ονομάζεται Washington, κατασκευασμένο το 1816, έγινε το πρωτότυπο για τα ατμόπλοια του Μισισιπή που ακολούθησαν. Αργότερα οι προπέλες αντικατέστησαν σε μεγάλο βαθμό τους τροχούς με πτερύγια, οι οποίοι επιβιώνουν σήμερα σε εκδρομικά σκάφη, πλωτά εστιατόρια και αντίγραφα. Το sternwheeler Sprague, κατασκευασμένο το 1901, ήταν το μεγαλύτερο και ένα από τα τελευταία ατμόπλοια με τροχό στον Μισισιπή.

Διαβάστε στη συνέχεια: Η στροφή του Μισισιπή τη νύχτα

Η κλήση του πιλότου

Ο Mark Twain εργάστηκε ως πιλότος ποταμόπλοιου πριν γράψει για το ποτάμι, και το βιβλίο του Life on the Mississippi κυκλοφόρησε το 1883. Θυμόταν ότι τα αγόρια της παιδικής του πόλης ήθελαν πάνω απ' όλα να γίνουν ναυτικοί του ατμόπλοιου, και ότι ο πιλότος κατείχε την πιο περίβλεπτη θέση. Εξήγησε επίσης το ψευδώνυμό του: «mark twain» ήταν η κλήση που γινόταν όταν το σκάφος βρισκόταν σε ασφαλή νερά, βάθους δύο οργιών, ή 12 ποδιών. Ο Twain περιέγραψε το κύρος του πιλότου ως μεγαλύτερο από του καπετάνιου. Όταν ακούτε την κλήση να αναφέρεται σε μια βραδιά στο ποτάμι, προέρχεται από την εργασιακή ζωή των σκαφών.

Η τζαζ πριν από τα σκάφη

Η τζαζ της Νέας Ορλεάνης ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1910, συνδυάζοντας παλαιότερες πορείες μπάντας χάλκινων, γαλλικές καντρίλιες, biguine, ράγκταϊμ και μπλουζ με συλλογικό αυτοσχεδιασμό. Το υπόβαθρό της είναι παλαιότερο: σκλαβωμένοι άνθρωποι συγκεντρώνονταν στην Congo Square, διάσημη για αφρικανικούς χορούς, και ο κορνετίστας Buddy Bolden έπαιζε στην πόλη από το 1895 έως το 1906, αν και δεν υπάρχουν ηχογραφήσεις του. Τα όργανα των μπαντών παρέλασης και των χορευτικών μπαντών έγιναν τα βασικά όργανα της τζαζ, και το Storyville, η συνοικία με τα κόκκινα φώτα γύρω από την Basin Street, έφερε τη μουσική σε ευρύτερο κοινό, συμπεριλαμβανομένων των τουριστών που έρχονταν στο λιμάνι. Ο αφρο-κρεολός πιανίστας Jelly Roll Morton ξεκίνησε την καριέρα του στο Storyville, και το Jelly Roll Blues του, που συνέθεσε το 1905 και δημοσιεύτηκε το 1915, ήταν η πρώτη τζαζ διασκευή σε έντυπη μορφή.

Διαβάστε στη συνέχεια: Μετά την κρουαζιέρα: τζαζ με τα πόδια

Τα ατμόπλοια Streckfus και ο Fate Marable

Ο Fate Marable γεννήθηκε στο Paducah του Kentucky και άρχισε να παίζει σε ατμόπλοια του Μισισιπή σε ηλικία 17 ετών. Τον προσέλαβαν ο John και ο Joseph Streckfus και, αργότερα το 1907, έγινε αρχηγός μπάντας σε ένα τροχήλατο ατμόπλοιο της Streckfus Line που εκτελούσε τη διαδρομή μεταξύ Νέας Ορλεάνης και St. Paul — θέση που κράτησε για 33 χρόνια. Στην αρχή έπρεπε επίσης να παίζει ένα ατμοκίνητο calliope, έναν εκκωφαντικό μηχανισμό του οποίου το τονικό ύψος μεταβαλλόταν ανάλογα με την πίεση του ατμού. Το Hogan Jazz Archive του Tulane τού πιστώνει τη συγκρότηση της πρώτης μπάντας της Νέας Ορλεάνης για τα ατμόπλοια Streckfus και αναφέρει ότι οι εκδρομές έφεραν τη μουσική σε ακροατήρια των ποταμών στο St. Louis και στο Davenport. Οι μουσικοί αστειεύονταν ότι το να μπεις στη μπάντα του σήμαινε να πας στο ωδείο.

Τα χρόνια του Louis Armstrong στα πλοία

Ο Armstrong έπαιξε σε χάλκινες μπάντες και σε ποταμόπλοια στη Νέα Ορλεάνη στα τέλη της δεκαετίας του 1910. Ταξίδεψε με τη μπάντα του Marable στο ατμόπλοιο Sidney, το οποίο το αρχείο του Tulane περιγράφει ως το πρώτο σκάφος της Streckfus που μετέφερε μπάντα της Νέας Ορλεάνης. Ο Marable απαιτούσε από τους μουσικούς του να διαβάζουν παρτιτούρα, και ο Armstrong αργότερα αποκάλεσε εκείνη την περίοδο πανεπιστήμιό του. Η Wikipedia σημειώνει ότι μέχρι τα 20 του μπορούσε να διαβάζει παρτιτούρα και άρχιζε να ξεχωρίζει με εκτεταμένα σόλο τρομπέτας. Ο Marable αναγνώρισε το χάρισμα του Armstrong στον αυτοσχεδιασμό και τού επέτρεπε να αυτοσχεδιάζει τα breaks του. Το 1922 ο Armstrong μετακόμισε στο Σικάγο, αν και μεγάλωσε στη Νέα Ορλεάνη και επέστρεφε κατά καιρούς στην πόλη για το υπόλοιπο της ζωής του.

Τι πρόσφεραν τα πλοία στη μουσική

Οι μπάντες των ποταμόπλοιων ήταν σχολείο όσο και δουλειά. Ο Marable απαιτούσε ανάγνωση παρτιτούρας με την πρώτη ματιά, πειθαρχία και ένα ευρύ ρεπερτόριο — από καυτά κομμάτια μέχρι ελαφρά κλασικά — παιγμένα από μνήμης, με το αυτί ή από παρτιτούρα, με στόχο την ευχαρίστηση των χορευτών. Οι απόφοιτοι των μπαντών Streckfus συνέχισαν να παίζουν με αρχηγούς όπως ο Cab Calloway, ο Count Basie και ο Duke Ellington. Η έκθεση του Tulane πιστώνει στις μπάντες της Νέας Ορλεάνης και στον ρυθμό τους Dixieland μεγάλο μέρος της επιτυχίας της Streckfus Line στις εκδρομές μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Τα πλοία ήταν μια σκηνή που ταξίδευε, και έστελναν τον ήχο της Νέας Ορλεάνης ανεβαίνοντας τον ποταμό.

Τι είναι σήμερα μια βραδιά στο νερό

Η βραδινή κρουαζιέρα με τροχήλατο ατμόπλοιο προσφέρει ζωντανή τζαζ μπάντα, θέα στο skyline και στο French Quarter, και ένα κοκτέιλ στο κατάστρωμα περιπάτου. Οι επισκέπτες περιγράφουν τζαζ στάνταρντ στην πάνω βεράντα. Δεν πρόκειται για αναπαράσταση εκδρομής του 1919, και το πρόγραμμα δεν είναι σταθερό. Ωστόσο, το σκηνικό είναι αληθινό: ένα sternwheeler στον Μισισιπή, μια μπάντα στο κατάστρωμα και μια πόλη που γλιστράει δίπλα. Ο οδηγός αγοράς εξηγεί τις επιλογές, συμπεριλαμβανομένου του αν θα προσθέσετε το δείπνο σε κρεολικό στιλ.

Διαβάστε στη συνέχεια: Επιλογές κρουαζιέρας τζαζ στη Νέα Ορλεάνη

Πού μπορείτε να δείτε σήμερα την ιστορία

Μεγάλο μέρος αυτής της ιστορίας μπορεί ακόμη να επισκεφθεί κανείς ή να διαβάσει. Η φωτογραφία του 1919 της μπάντας του Marable στο Sidney φυλάσσεται στο Hogan Jazz Archive του Πανεπιστημίου Tulane, και η διαδικτυακή έκθεση του αρχείου αφηγείται την ιστορία της Streckfus. Η Congo Square βρίσκεται στο Louis Armstrong Park, αντικρίζοντας το French Quarter απέναντι από την Rampart Street. Η Preservation Hall, στην St Peter Street, παρουσιάζει παραδοσιακή τζαζ από τις αρχές της δεκαετίας του 1960. Ο οδηγός για τζαζ με τα πόδια προτείνει πώς να συνδέσετε αυτά τα μέρη με μια βραδιά στον ποταμό.

Διαβάστε στη συνέχεια: Μετά την κρουαζιέρα: τζαζ με τα πόδια

Σε ποιους δεν απευθύνεται

Αν θέλετε μια διάλεξη για τη γραμμή Streckfus, αυτό είναι το λάθος εισιτήριο: η βραδινή κρουαζιέρα δεν αφηγείται ιστορία. Η ημερήσια κρουαζιέρα με το Creole Queen είναι αυτή με αφήγηση, με μια ομιλία για τη Μάχη της Νέας Ορλεάνης. Αν θέλετε ένα παραδοσιακό τζαζ σετ πουριτανών σε μια μικρή αίθουσα, ένα κλαμπ θα σας ταιριάξει καλύτερα από ένα σκάφος. Και αν ακούτε για κάποιον επώνυμο μουσικό από την ιστορία παραπάνω, θυμηθείτε ότι οι μπάντες εκείνης της εποχής έχουν φύγει και η σημερινή σύνθεση δεν είναι εγγυημένη.